Beklenmedik derecede yüksek mısır stokları, hasadın yeniden hızlanması ve yüksek ABD üretim tahminleri, güçlü soya talebi ile daha sıkı buğday temellerinin sağladığı desteği aşarak üç ana tahıl piyasasını da haftalık bazda aşağı taşıdı.
Küresel tahıl piyasaları 28 Eylül–2 Ekim haftasını baskı altında tamamladı. Mısır en büyük yüzde kaybını yaşarken, soya fasulyesi sent bazında en büyük düşüşü kaydetti. ABD–Çin ticaret ilişkilerine yönelik haftanın başındaki iyimserlik, ABD Tarım Bakanlığı’nın beklenenden çok daha yüksek mısır stokları açıklamasının ardından yerini daha savunmacı bir havaya bıraktı. StoneX’un yüksek ABD üretim tahminleri de haftanın sonuna doğru ek baskı oluşturdu. Buğday da haftayı daha düşük kapattı, ancak daha sıkı ABD stokları ve Karadeniz arzına ilişkin artan riskler kayıpların bir bölümünü sınırladı.
Karadeniz Bölgesi Haftalık Özeti
Karadeniz tahıl ve yağlı tohum piyasası haftayı ülkeler arasında ayrışan arz görünümüyle tamamlıyor. Ukrayna, zorlu yaz koşullarına rağmen mısır ve ayçiçeğinde görece güçlü bir üretim görünümünü koruyor; mısır üretiminin yaklaşık 35.1 milyon ton, ayçiçeği üretiminin ise 14 milyon ton olması bekleniyor. Soya fasulyesi ise belirgin şekilde daha zayıf ve üretimin 3.68 milyon ton, yani beş yıllık ortalamanın %23 altında kalması öngörülüyor.
Türkiye bölgesel yağlı tohum talebinin önemli kaynaklarından biri olmaya devam ediyor. Ayçiçeği üretiminin 2026/27 döneminde 1.8 milyon ton olması beklenirken, 3.4 milyon tonluk iç tüketim nedeniyle yüksek ithalat ihtiyacı devam ediyor ve ayçiçeği tohumu ithalatı yaklaşık 1.8 milyon ton olarak tahmin ediliyor. Romanya’da ise mısır fiyatları yaklaşık 202–203 euro/ton seviyesinde bulunurken, beklenen 31.4 milyon tonluk tahıl üretimi yalnızca 16.5 milyon tonluk lisanslı depolama kapasitesiyle karşı karşıya.
Bölgenin ana teması üretim ile lojistik arasındaki farkın giderek büyümesi. Ukrayna önemli ihracat potansiyelini koruyor, Türkiye ithal ayçiçeğine yüksek ölçüde bağımlı kalıyor ve Romanya’nın güçlü hasadı depolama altyapısı üzerinde baskı yaratıyor. Genel buğday ve mısır piyasaları ise baskı altında kalırken Coceral, 2026 AB ve Birleşik Krallık mısır üretim tahminini 52.7 milyon tondan 48.6 milyon tona düşürdü.
ABD–Çin ticareti soya fasulyesine beklenen desteği vermedi
Hafta, yeni ABD–Çin anlaşmasının çeşitli Amerikan ürünlerine uygulanan tarifeleri azaltmasına rağmen soya fasulyesini indirimlerin dışında bırakmasının ardından sert bir soya satışıyla başladı. Bu durum Çin’in ABD soya fasulyesine yönelik daha geniş ticari talebine ilişkin beklentileri hemen zayıflattı ve kasım vadeli soya fasulyesini Pazartesi günü sert şekilde aşağı çekti.
Ancak gerçek talep, ilk fiyat tepkisinin işaret ettiğinden çok daha güçlü kaldı. Haftalık soya fasulyesi ihracat satışları 1.034 milyon tona ulaşarak önceki haftaya göre %77.45 arttı ve Çin 589,400 ton ile en büyük alıcı oldu. Cuma gününe gelindiğinde toplam soya fasulyesi ihracat taahhütleri 22.236 milyon tona ulaşmış ve geçen yılın aynı döneminin %89 üzerine çıkmıştı.
Sonuç olarak güçlü fiziki talep ile daha temkinli vadeli işlem piyasası arasında belirgin bir ayrışma oluştu.
Mısır en büyük darbeyi stok verilerinden aldı
Haftanın en önemli dönüm noktası Çarşamba günü açıklanan üç aylık stok raporuydu. 1 Eylül mısır stokları 2.095 milyar buşel olarak açıklandı; bu rakam piyasa beklentilerinin 184 milyon buşel ve ABD Tarım Bakanlığı’nın önceki dönem sonu stok tahmininin 173 milyon buşel üzerindeydi. Aralık vadeli mısır hemen 21 sentten fazla değer kaybetti.
Talep çok az destek sundu. Cuma günü itibarıyla toplam mısır ihracat taahhütleri 18.774 milyon ton seviyesine ulaşmıştı; bu rakam geçen yılın %31 altında ve beş yıllık ortalama satış hızının sekiz yüzde puanı gerisindeydi. Spekülatif fonlar da net uzun pozisyonlarını 36,587 kontrat daha azaltarak 377,850 kontrata indirdi; düşüşün büyük bölümü uzun pozisyonların kapatılmasından kaynaklandı.
Böylece piyasa, rapor öncesindeki daha sıkı stok beklentilerinden hafta ortasında çok daha rahat bir iç arz görünümüne geçti.
Daha düşük soya stokları üretim baskısını telafi edemedi
Soya fasulyesinde stoklar ters yönde gelişti. ABD Tarım Bakanlığı ağustos sonu stoklarını 315 milyon buşel olarak açıkladı; bu rakam geçen yılın 10 milyon buşel ve piyasa beklentilerinin 6 milyon buşel altındaydı. Buna rağmen soya fasulyesi kalıcı bir yükseliş sağlayamadı; bunda mısırdaki sert düşüşten gelen baskı da etkili oldu.
Haftanın sonuna doğru StoneX’un ABD soya fasulyesi üretim tahminini 4.648 milyar buşele, verim tahminini ise dönüm başına 54.1 buşele yükseltmesi baskıyı artırdı. Bu rakam ABD Tarım Bakanlığı’nın eylül ayındaki 4.535 milyar buşellik tahmininin oldukça üzerinde. Spekülatif fonlar da hafta boyunca soya fasulyesindeki net uzun pozisyonlarını 23,877 kontrat azalttı.
Güçlü Çin alımları ve daha düşük soya yağı stokları destek sağladı, ancak daha yüksek üretim görünümü ile yeniden artan hasat baskısını aşmaya yetmedi.
Hasat gecikmelerinin yerini daha kuru hava aldı
Batı Mısır Kuşağı ve Plains bölgesindeki yoğun yağışlar haftanın büyük bölümünde hasadı yavaşlattı ve ürün akışını sınırlayarak yakın vadeli soya fasulyesi ve soya küspesi fiyatlarını geçici olarak destekledi.
Cuma gününe gelindiğinde ise hava görünümü tarla çalışmaları açısından daha olumlu hale geldi. ABD’nin orta kesimlerinin büyük bölümünde ekim ayı ortasına kadar daha kuru ve mevsim normallerine uygun sıcak koşullar bekleniyor.
Bu değişim önemli, çünkü hasadın yeniden hızlanması fiziksel mısır ve soya fasulyesi arzını artırabilir ve önceki gecikmelerin oluşturduğu baz primlerinin bir bölümünü azaltabilir.
Buğday destek buldu ancak talep zayıf kaldı
Buğday da daha sıkı ABD stoklarına rağmen haftayı daha düşük tamamladı. 1 Eylül stokları 1.846 milyar buşel ile beklentilerin ve geçen yılın 288 milyon buşel altında gerçekleşirken, toplam üretim 1.534 milyar buşel oldu.
Karadeniz gelişmeleri ek destek sağladı. SovEcon, Rusya’nın buğday ihracatı tahminini 4.7 milyon ton azaltarak 36.7 milyon tona indirdi. Ukrayna’da buğday ekim alanlarının 2027’de %17 azalabileceği belirtilirken, temmuz–eylül dönemindeki Ukrayna buğday ihracatı da yıllık bazda %41 geriledi.
Sınırlayıcı unsur talep oldu. ABD’nin 9.737 milyon tonluk buğday ihracat taahhütleri geçen yılın hâlâ %31 altında ve normal satış hızının gerisindeydi.
Enerji ve pozisyonlanma savunmacı havayı güçlendirdi
Makroekonomik destek haftanın sonuna doğru zayıfladı. Kasım vadeli Amerikan hafif ham petrolü, hafta başında $95.00 civarında işlem gördükten sonra Cuma sabahı $89.55/varil seviyesine geriledi. ABD doları ise Perşembe günü 18 ayın en yüksek seviyesine çıktıktan sonra Cuma günü hafif geriledi.
Pozisyonlanma da daha savunmacı hale geldi. Fonlar mısır ve soya fasulyesindeki uzun pozisyonlarını azaltırken, yönetilen fonların Chicago buğdayındaki net kısa pozisyonu 21,670 kontrata yükseldi. Bu pozisyon kapamaları haftanın temel olarak olumsuz gelişmelerini daha da güçlendirdi.
Buğday Vadeli İşlemleri
Aralık 2026 Chicago buğdayı Cuma günü $6.83/buşel seviyesinde kapandı; günlük bazda 1/4 sent yükselirken haftalık bazda 20 1/4 sent geriledi. Aralık 2026 Kansas City buğdayı hafta boyunca 26 3/4 sent, Minneapolis buğdayı ise 15 1/2 sent değer kaybetti. Daha sıkı ABD stokları ve Karadeniz ihracat beklentilerindeki düşüş destek sağlarken, zayıf ABD ihracat taahhütleri ve Plains bölgesinde iyileşen nem koşulları piyasayı baskı altında tuttu.
Mısır Vadeli İşlemleri
Aralık 2026 mısır Cuma günü $4.97 3/4/buşel seviyesinde kapandı; Cuma günü 4 1/2 sent ve hafta genelinde 30 1/2 sent, yani %5.77 geriledi. ABD stoklarındaki olumsuz sürpriz haftanın ana baskı unsuru olurken, zayıf ihracat taahhütleri, uzun pozisyonların kapatılması ve daha kuru havayla hasadın yeniden hızlanacağı beklentisi düşüşü güçlendirdi.
Soya Fasulyesi Vadeli İşlemleri
Kasım 2026 soya fasulyesi Cuma günü $12.78 1/4/buşel seviyesinde kapandı; Cuma günü 5 3/4 sent ve hafta boyunca 40 3/4 sent geriledi. Aralık 2026 soya küspesi hafta içinde $23.50 değer kaybederken, aralık soya yağı 78 puan yükseldi. Güçlü Çin talebi ve daha sıkı ABD stokları destek sağladı, ancak soyanın tarife indirimlerinin dışında kalması, spekülatif uzun pozisyonların azaltılması, iyileşen hasat havası ve StoneX’un daha yüksek üretim tahmini sonuçta piyasaya yön veren ana unsurlar oldu.
